Antwerp

Title

Antwerp

Also Known As

Saint Michel d'Anvers, Sint-Michielsabdij, Sinte Michiels Abdy, Sti. Michaelis Antwerpiensis

Dates

Founded 1124; dissolved 1795

Dedication

Michael

Affiliation

Prémontré

Medieval Diocese

Cambrai

Circary

Brabant

History

Originally a collegiate parish church, in 1124 the chapter of St Michael's of Antwerp was reformed and joined the Premonstratensian Order. Over the course of the Middle Ages, the abbey became a significant regional landowner and was a major artistic patron in the early modern period. A number of notable lay people were buried in the abbey church, including Isabella of Bourbon, Philip I Rubens, and Abraham Ortelius.

The monastic complex was badly damaged during warfare in the 1790s, and was demolished in 1831.

Heads of Community

Abbots

Waltmannus, 1124–1138
Emelinus, 1138-1161
Alardus, 1161-1162
Thibaldus, 1162-1171
Richardus, 1171-1188
Waltherus de Stripe, 1188-1192
Elias, 1192-1199
Giselbertus, 1199-1205
Hugo, 1205-1208
Arnoldus de Erps, 1208-1219
Hermannus, 1219-1230
Sigerius, 1230
Eggerius, 1230-1244
Gerardus de Lira, 1244-1258
Joannes de Lira, 1258-1272
Aegidius de Biervliet, 1272-1286
Henricus de Mechlinia, 1286-1300
Godefridus de Waerloos, 1300-1328
Guilielmus de Cabeliau, 1328-1341
Guilielmus Lympiaes, 1341-1353
Martinus Loys, 1353-1372
Guilielmus Brulocht, 1372-1390
Petrus Breem, 1390-1413
Olardus Terlinck, 1413-1452
Joannes Fierkens, 1452-1476
Andreas Aechtenryt, 1476-1478
Joannes Robyns, 1478-1486
Joannes de Weerdt, 1486-1499
Jacobus Elsacker, 1499-1505
Jacobus Embrechts, 1505-1514
Stephanus a Thenis, 1514-1518.

Status

Abbey

Archival Sources

Antwerp, Rijksarchief te Antwerpen

BE-A0511 / T14/001 (Finding Aid)

Berchem, Sint-Willibrorduskerk

Missal of Berchem (2nd quarter 12th c.)

Brussels, Koninklijke Bibliotheek Albert I

MS IV 126 (Liturgy, ca. 1510)

Bibliography

Erens, Ambrosius. “De stichting van het Allerheiligste Sacramentshuis, Norbertinessenklooster te Antwerpen.” Analecta Praemonstratensia 6 (1930): 102–43.
Génard, P. “Inscriptions de l’abbaye de S. Michel.” In Inscriptions funéraires et monumentales de la province d’Anvers : arrondissement d’Anvers = Verzameling der graf- en gedenkschriften van de provincie Antwerpen : Arrondissement Antwerpen. Anvers, abbayes et couvents = Antwerpen, abdyen en kloosters, 4:5–166. Antwerp: Buschmann, 1859. https://books.google.com/books?id=I3BWAAAAcAAJ&pg=PA5.
———. “Verhandeling over St.-Michielsabdy te Antwerpen.” In Inscriptions funéraires et monumentales de la province d’Anvers : arrondissement d’Anvers = Verzameling der graf- en gedenkschriften van de provincie Antwerpen : Arrondissement Antwerpen. Anvers, abbayes et couvents = Antwerpen, abdyen en kloosters, 4:xxiii–lxxxv. Antwerp: Buschmann, 1859. https://books.google.com/books?id=I3BWAAAAcAAJ&pg=PR23.
Gerits, Trudo. “Een gedicht over de St.-Michielsabdij te Antwerpen van omstreeks 1500.” Analecta Praemonstratensia 45 (1969): 300–306.
Goetschalckx, Peter Joseph. “Cartularium der abdij van S.-Michiels te Antwerpen.” Bijdragen tot de geschiedenis bijzonderlijk van het aloude hertzogdom Brabant 4 (1905): 549–600. https://books.google.ie/books?id=kY5JAAAAMAAJ&pg=PA549.
———. “Cartularium der abdij van S.-Michiels te Antwerpen.” Bijdragen tot de geschiedenis bijzonderlijk van het aloude hertzogdom Brabant 5 (1906): 297–361. https://books.google.ie/books?id=549JAAAAMAAJ&hl=nl&pg=PA297.
———. “De abdij van Sint-Michiels te Antwerpen tijdens de 12de eeuw.” Bijdragen tot de Geschiedenis, bijzonderlijk van het aloude Hertogdom Brabant 4 (1905): 29–65. https://books.google.ie/books?id=kY5JAAAAMAAJ&pg=PA29.
———. “Obituarium der abdij van St. Michiel der orde van Premonstreit te Antwerpen.” Bijdragen tot de geschiedenis bijzonderlijk van het aloude hertogdom Brabant 1 (1902): 420–40. https://books.google.ie/books?id=vdQvAAAAYAAJ&pg=PA420.
———. “Obituarium der abdij van St. Michiel der orde van Premonstreit te Antwerpen.” Bijdragen tot de geschiedenis bijzonderlijk van het aloude hertogdom Brabant 2 (1903): 53–55. https://books.google.ie/books?id=C41JAAAAMAAJ&pg=PA53.
———. Oorkondenboek der Witheerenabdij van S.-Michiels te Antwerpen. Eekeren-Donk: Van Hoeydonck, 1909.
———. “Oorkondenboek van St. Michielsabdij te Antwerpen, 1297-1300.” Bijdragen tot de geschiedenis 22 (1931): 19–40.
Janssens, Herman, ed. Getuigenissen van een groots verleden. Materiële sporen van de Antwerpse Sint-Michielsabdij. Bijdragen van de contactdag 24. Averbode: Abdij Averbode, 2014. https://digitalcommons.snc.edu/werkgroep_norbertijner/24/.
Lamy, Hugues. Archives des abbayes de Tongerloo et de Saint-Michel d’Anvers. Antwerp: Imprimerie E. Secelle, 1923.
———. “Les archives des abbayes de Tongerloo et de St. Michel d’Anvers.” Bulletin et Annales de l’Academie Royale d’Archéologie de Belgique 3 (1922): 203–9. https://books.google.com/books?id=y2VbAAAAIAAJ&pg=PA203.
Mertens, F. H. “Notice sur un ancien temple ou crypte dont la découverte a été faite sous le pavement de l’ancienne église de l’abbaye de St-Michel à Anvers, au mois de mai 1843.” Annales de l’Académie royale d’Archéologie 4 (1847): 121–24. https://www.acad.be/sites/default/files/downloads/annales_1847_vol_4.pdf.
Mingroot, Erik van. “De bisschoppelijke stichtingsoorkonden voor O.L. Vrouwkapittel en Sint-Michielsabdij te Antwerpen (1124).” Analecta Praemonstratensia 48 (1972): 43–64.
Moolenbroek, Jaap van. “Een pastoraal offensief in Antwerpen: Norbertus, de volgelingen van Tanchelm, en de stichting van het Sint-Michielsklooster in 1124.” In Wonderen voor alledag: Elf opstellen over godsdienst en samenleving in de Middeleeuwen door Jaap van Moolenbroek opnieuw uitgegeven bij zijn afscheid van de Vrije Universiteit, 13–29. Hilversum: Verloren, 2006.
Ridder, C. B. “Deux documents concernant les droits respectifs du chapitre de N.-D. et des religieux de l’abbaye de St-Michel à Anvers au XIIe et au XIIIe s.” Analectes pour servir à l’histoire ecclésiastique de la Belgique 5 (1868): 230–35. https://books.google.com/books?id=KadCAAAAcAAJ&pg=PA230.
———. “L’abbaye de St-Michel d’Anvers ver la fin du XVIe s.” Analectes pour servir à l’histoire ecclésiastique de la Belgique 10 (1873): 418–22. https://books.google.com/books?id=XmRYAAAAcAAJ&pg=PA418.
Spilbeeck, Ignace van. “Le bienheureux Waltman de l’Ordre de Prémontré, premier abbé de Saint-Michel, à Anvers : notice biographique et iconographique.” Bulletin de l’Académie royale d’Archéologie 6 (1898): 608–20. https://www.acad.be/sites/default/files/downloads/bulletin_1898-1901.pdf.
Van den Berg, M. “De Sint-Michielsabdij in de sagenschat van de Polders ten noorden van Antwerpen.” Analecta Praemonstratensia 33 (1957): 342–46.
Van den Nieuwenhuizen, Jos. “Abbaye de Saint-Michael à Anvers.” In Province d’Anvers, 1:195–261. Monasticon Belge 8. Liège, 1992.
———. “Portretten van prelaten van de Antwerpse St.-Michielsabdij.” Vlaamse Stam 5, no. 5 (1969): 413–19.
Vander Eyken, K. J. “De oudste afbeeldingen van de St.-Michielsabdij te Antwerpen.” Bijdragen tot de geschiedenis 73 (1990): 3–18.
———. “Vier schilderijen i.v.m. de Antwerpse Sint-Michielsabdij van P. Col(l)in.” Analecta Praemonstratensia 66 (1990): 79–82.
Vannérus, Jules. Inventaire des archives de l’abbaye de Saint-Michel à Anvers, reposant aux Archives de l’État en cette ville. Brussels: Misch et Thron, 1909.
Watteeuw, Lieve. “Het Missaal van de Sint-Michielsabdij van Antwerpen of het Missaal van Berchem (ca. 1140-1150).” In Als de bliksem. 900 jaar norbertijnen en norbertinessen, edited by Janick Appelmans, Herman Janssens, and Stefan Van Lani, 160–62. Averbode: Berne Media, 2021.
Weyns, Norbert J. “Een Antwerps missaal uit de 12e eeuw.” Bijdragen tot de geschiedenis bijzonderlijk van het aloude hertzogdom Brabant, Third Series, vol. 49 (1966): 5–42.

Image Credit

View of the abbey, 17th century. Wikimedia.

Last Updated

Oct. 2026.

Files

Collection

Brabant

Citation

“Antwerp,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/82.

Geolocation

Item Relations

This Item DependentOn Item: Prémontré
Item: Middelburg DependentOn This Item
Item: Tongerlo DependentOn This Item
Item: Zandvliet DependentOn This Item
Item: Averbode DependentOn This Item