Tongerlo
Title
Tongerlo
Also Known As
Thungeloa, Thungeloe, Thungeloo, Thungerloo, Toncgerloo, Tongelre, Tongerloo, Tongherloo, Tongreloo, Tongrelouz, Tonguerloo, Tugella, Tungella, Tungello, Tungerloo, Tungreloo
Dates
Founded ca. 1130; dissolved 1796; re-established 1840
Dedication
Mary
Affiliation
Medieval Diocese
Circary
History
The abbey of Tongerlo was established ca. 1130 by Giselbert, lord of Kasterlee. It was initially a double house, and some of the first brothers came from the Premonstratensian abbey at Antwerp. It rapidly became a large and wealthy house. Tongerlo opened a college at Leuven in 1571.
Tongerlo was suppressed in 1796, and reestablished in 1840.
Tongerlo was suppressed in 1796, and reestablished in 1840.
Heads of Community
Abbots
Henricus I, ca. 1133-1150
Hermannus I, ca. 1150-1156
Hubertus, 1156-1167
Wibertus, 1167/67-1178
Hermannus II, 1178-1206
Henricus II, 1206-1209
Ingram, 1209-1210
Wenemar, 1210-1213
Salomo, 1212/13-1222
Eggericus, 1222-1234
Joannes I, 1234-?
Joannes II, ?-1263
Petrus, 1263-1265
Franco, 1265-1269
Joannes III van Berlaar, 1270-1280
Joannes IV van Lier, 1280-1286/87
Wilhelmus I van Calsteren, 1286-1288
Reinerius, 1288-1293
Arnoldus van Grimbergen, 1294-1304
Godefridus Roest, 1305-1309
Hubertus Bac, 1309-1333
Henricus III van Robbensrode, 1333
Walterus Back, 1333/34-1366
Aegidius van Hildernisse, 1366-1377
Wilhelmus II van Kontich, 1377-1385
Joannes V Brief, 1385-1399
Joannes VI Geerts, 1400-1428
Theodoricus van Haren, 1428-1447
Henricus van der Voren, 1447-1458
Henricus van Kamenaden, 1458-1470
Joannes VII Kinschot, 1470-1477
Werner van Halleer, 1477-1487
Joannes VIII Hamus, 1487-1500/01
Petrus Man, 1501-1504
Antonius Tsgrooten, 1504-1530
Arnoldus Streyters, 1530-1560
Henricus I, ca. 1133-1150
Hermannus I, ca. 1150-1156
Hubertus, 1156-1167
Wibertus, 1167/67-1178
Hermannus II, 1178-1206
Henricus II, 1206-1209
Ingram, 1209-1210
Wenemar, 1210-1213
Salomo, 1212/13-1222
Eggericus, 1222-1234
Joannes I, 1234-?
Joannes II, ?-1263
Petrus, 1263-1265
Franco, 1265-1269
Joannes III van Berlaar, 1270-1280
Joannes IV van Lier, 1280-1286/87
Wilhelmus I van Calsteren, 1286-1288
Reinerius, 1288-1293
Arnoldus van Grimbergen, 1294-1304
Godefridus Roest, 1305-1309
Hubertus Bac, 1309-1333
Henricus III van Robbensrode, 1333
Walterus Back, 1333/34-1366
Aegidius van Hildernisse, 1366-1377
Wilhelmus II van Kontich, 1377-1385
Joannes V Brief, 1385-1399
Joannes VI Geerts, 1400-1428
Theodoricus van Haren, 1428-1447
Henricus van der Voren, 1447-1458
Henricus van Kamenaden, 1458-1470
Joannes VII Kinschot, 1470-1477
Werner van Halleer, 1477-1487
Joannes VIII Hamus, 1487-1500/01
Petrus Man, 1501-1504
Antonius Tsgrooten, 1504-1530
Arnoldus Streyters, 1530-1560
Status
Abbey
Archival Sources
Antwerp, Rijksarchief te Antwerp
BE-A0511_106785_104790_DUT (12th-18th c.; finding aid)
Bloomington, Lilly Library at Indiana University
Poole 70 (16th c.; gradual)
Duisburg, Landesarchiv Nordrhein-Westfalen, Abteilung Rheinland
Jülich-Berg I Nr. 988 (1490)
New York, The Morgan Library and Museum
MS M.5 (16th c.; lectionary)
MS M.983 (1552; missal)
Tongerlo, Tongerlo Abdijarchief
Much of the abbey's archives remain intact and in situ; descriptions of the holdings can be found at BHIC and at the abbey's own website.
BE-A0511_106785_104790_DUT (12th-18th c.; finding aid)
Bloomington, Lilly Library at Indiana University
Poole 70 (16th c.; gradual)
Duisburg, Landesarchiv Nordrhein-Westfalen, Abteilung Rheinland
Jülich-Berg I Nr. 988 (1490)
New York, The Morgan Library and Museum
MS M.5 (16th c.; lectionary)
MS M.983 (1552; missal)
Tongerlo, Tongerlo Abdijarchief
Much of the abbey's archives remain intact and in situ; descriptions of the holdings can be found at BHIC and at the abbey's own website.
Reference
Bibliography
Behrendt, Inga. “Liturgische handschriften met muzieknotatie in de premonstratenzer abdijen Grimbergen, Tongerlo, Park en Averbode: wat is voorhanden en welke zijn premonstratenzer handschriften?” In Premonstratenzer gregoriaans in de Nederlanden : liturgische handschriften (13de-16de eeuw), edited by Herman Janssens and Christophe Monsieur, 15–29. Bijdragen van de contactdag 21. Averbode: Abdij Averbode, 2011.
Bortier, P., H. Sibbelee, and Joost M. Boel. Tongerlo: een abdij van Norbertijnen : 1130-1980 : een kijk- lees- en luisterboek. Tongerlo; Westerlo: Norbertijnenabdij ; De Oude Linden, 1980.
Bosschaerts, Willibrord. Het leven B. Siardi. abt des cloosters Marien-Gaerde in Vrieslandt der Orde van Premonstreyt ...: met een aen-voeghsel van t begin, oorsake, ende stichtinghe des cloosters van onse L. Vrouwe te Tongerloo. Antwerp: H. Verdussen, 1625. https://books.google.com/books?id=BOtK-aWVz30C.
Corthouts, Jan. Inventaris van de handschriften in het Abdijarchief te Tongerlo. Bibliotheca analectorum Praemonstratensium 17. Averbode: Praemonstratensia, 1987.
Dekkers, W. C. A. “De abdij van Tongerlo en de zielzorg in Roosendaal.” Jaarboek van de Oudheidkundige Kring De Ghulden Roos Roosendaal 34 (1974): 11–25.
Delsaerdt, Pierre, Tom Deneire, and Thomas Theyssens. “Of Making Many Books There Is No End. Father Cosmas Dillen’s Dedication of Tongerlo’s Library Catalogue to Abbot Adriaan Stalpaerts, 1625: A Critical Edition and Translation.” In Felici Curiositate. Studies in Latin Literature and Textual Criticism from Antiquity to the Twentieth Century. In Honour of Rita Beyers, 707–27. Instrumenta Patristica et Mediaevalia 72. Turnhout: Brepols Publishers, 2017. https://doi.org/10.1484/M.IPM-EB.5.112024.
Dijck, Leo Cyriel van. “L’existence chimérique de l’abbé Henri II de Tongerlo (1207/1209).” Analecta Praemonstratensia 66 (1990): 60–64.
Dyck, Leo Cyriel van. “De abdij van Tongerlo. Een kennismaking.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 1–24. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “De abdij van Tongerlo en het tiendrecht. een beknopt historisch overzicht.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 229–41. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode, 1999.
———. De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies. Bibliotheca Analectorum Praemonstratensium 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “De grafschriften uit de oude abdijkerk van Tongerlo.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 635–47. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “De Norbertuspaneeltjes van de abdij Tongerlo.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 627–34. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “De prelaten van de abdij van Tongerlo. Historische en juridische kanttekeningen bij de prelatenlijst van de abdij van Tongerlo.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 43–127. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “De voormalige brouwerij van de abdij van Tongerlo.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 205–18. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “Hendrik II, abt van Tongerlo (1207/1209), hersenschim of historische figuur?” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 129–36. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “Hoeven en hoevenaars van de abdij van Tongerlo.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 175–204. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode: Praemonstratensia, 1999.
———. “Joannes van Ghestel, norbertijn van Tongerlo, pastoor van Tilburg ( 1395). Een genealogische verkenning.” In De Abdij van Tongerlo: gebundelde historische studies, 137–49. Analecta Praemonstratensia. Bibliotheca 19. Averbode, 1999.
Erens, Ambrosius. “De valsche stichtingskronijk der abdij Tongerloo.” Analecta Praemonstratensia 5 (1929): 344–73.
Erens, Mattheus Ambrosius. De oorkonden der abdij Tongerloo. 3 vols. Tongerloo: St. Norbertusdrukkerij, 1948.
Evers, Julius. “De re parochiali contentio inter Tongerloam et Averbodium saec. XIV.” Analecta Praemonstratensia 9, no. 3–4 (1933): 281–87.
Eyck, Griet van. “De digitale publicatie van een nieuw deel van de inventaris van het roerend kunstpatrimonium van de Norbertijnenabdij van Tongerlo: een stand van zaken.” Bulletin. Institut Royal du Patrimoine Artistique 34 (2016): 295.
Geen, H. van. “Berner van Rijsbergen en zijn broeder Arnulf schenken goederen aan de abdij van Tongerloo.” Gedenkschriften betreffende de aloude heerlijkheid Esschen-Calmpthout-Huybergen 8 (1940): 63–76.
Gerits, Trudo. “Twee bouwkontrakten voor graanschuren van Averbode en Tongerlo in de 16de eeuw.” Ons heem 27 (1973): 239–42. https://histories.be/wp-content/uploads/2020/12/OH_Jg27_6_AbdijenEnLandbouw.pdf.
Goetschalckx, P.J. “Index archivarum der abdij van Tongerloo.” Bijdragen tot de geschiedenis bijzonderlijk van het aloude hertogdom Brabant 6 (1907): 368–402. https://books.google.com/books?id=X49JAAAAMAAJ&pg=PA368.
Goossenaerts, Jozef. “1159: Confirmation par le duc Godefroid III de la donation à l’abbaye de Tongerlo d’un bien situé à Essen.” De Spycker, orgaan van de Koninklijke Heemkundige Kring Essen 16 (1959): 53–58.
Heerman, C. “Het abdijdomein van de abdij van Tongerlo in de 15de-13de eeuw (met speciale aandacht voor de pachthoeves van de abdij).” Taxandria 78 (2006): 121–224.
Jans, Paul. “Walter Bac, abt van Tongerlo, en de Brabantse politiek in het midden van de veertiende eeuw.” Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel 36 (2001): 105–207.
Jansen, Joseph Evermode, and Ambrosius Erens. “De Norbertijner abdij van Tongerloo. Achthonderdjarige werking in de Antwerpsche Kempen, 1133-1933.” Taxandria 5, no. 4 (1933): 150–92. https://www.taxandriavzw.be/media/files/pdf/Taxandria_1933_4.pdf.
Kelders, Ann. “Kloosters op de Kunstberg. Handschriften uit de abdijen van Park en Tongerlo in de Koninklijke Bibliotheek van België.” In Kunst en handschriftenbezit van de norbertijnenabdijen, edited by Herman Janssens, 7–14. Bijdragen van de contactdag 18. Averbode: s.n., 2008.
Kidd, Peter. “A Previously Unrecognised Tongerlo Provenance.” Medieval Manuscripts Provenance (blog), June 3, 2018. https://mssprovenance.blogspot.com/2018/06/a-previously-unrecognised-tongerlo.html.
———. “The Tongerlo Apocalypse in the 16th and 17th Centuries.” Medieval Manuscripts Provenance (blog), June 16, 2018. https://mssprovenance.blogspot.com/2018/06/the-tongerlo-apocalypse-in-16th-and.html.
Koyen, M.H. “Het archief van Tongerlo en de Kempen.” Wetenschappelijke Tijdingen 11 (1951): 300–305.
Koyen, Milo Hendrik. “Abdijbezit van Tongerlo te Turnhout.” Taxandria 48 (1976): 93–110.
———. “Bijdragen uit het abdijarchief Tongerlo voor de geschiedenis van Geel.” Jaarboek van de Vrijheid en het Land van Geel 1 (1962): 159–206.
———. “Bijdragen uit het abdijarchief Tongerlo voor de geschiedenis van Geel.” In Een keuze uit het geschiedkundig werk van Dr. Milo Hendrik Koyen (1914-1977), voormalig archivaris van de abdij van Tongerlo en van de stad Geel, 151–98. Instrumenta Praemonstratensia 6. Scherpenheuvel-Zichem: Abdij van Averbode, 2002.
———. “De blijde inkomst van 1356 in het abdijarchief te Tongerlo.” Anciens pays et assemblées d’etats 19 (1960): 1–12.
———. “Het geestelijk gerechtshof te Tongerlo.” Noordgouw : cultureel tijdschrift van de Provincie Antwerpen 3 (1963): 105–20.
Koyen, Milo Hendrik, and Leo Cyriel van Dyck. “Abbaye de Tongerlo.” In Province d’Anvers, 2:263–375. Monasticon Belge 8. Liège: Centre National de Recherches d’Histoire Religieuse, 1992.
Lamy, H. “L’oeuvre des Bollandistes à l’abbaye de Tongerloo.” Analecta Praemonstratensia 2, no. 2 (1926): 294–306. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708348?urlappend=%3Bseq=358%3Bownerid=2294354-328.
———. “L’oeuvre des Bollandistes à l’abbaye de Tongerloo (suite).” Analecta Praemonstratensia 2, no. 4 (1926): 379–89. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708348?urlappend=%3Bseq=463%3Bownerid=2294354-417.
———. “L’oeuvre des Bollandistes à l’abbaye de Tongerloo (suite).” Analecta Praemonstratensia 3, no. 1 (1927): 61–79. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708330?urlappend=%3Bseq=99%3Bownerid=2294355-73.
———. “L’oeuvre des Bollandistes à l’abbaye de Tongerloo (suite).” Analecta Praemonstratensia 3, no. 2 (1927): 156–78. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708330?urlappend=%3Bseq=236%3Bownerid=2294355-180.
———. “L’oeuvre des Bollandistes à l’abbaye de Tongerloo (suite et fin).” Analecta Praemonstratensia 3, no. 3 (1927): 284–313. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708330?urlappend=%3Bseq=386%3Bownerid=2294355-316.
Lamy, Hugues. Archives des abbayes de Tongerloo et de Saint-Michel d’Anvers. Antwerp: Imprimerie E. Secelle, 1923.
———. “La jurisdiction quasi episcopale des ancien abbés de Tongerloo sur les paroisses de Tongerloo et de Oevel et le droit synodal qui y a donné naissance.” Annuaire de l’Université catholique de Louvain 77 (1913): 420–28. https://hdl.handle.net/2027/nyp.33433079896126?urlappend=%3Bseq=430.
———. L’abbaye de Tongerloo depuis sa fondation jusqu’en 1263. Recueil de travaux d’histoire et de philologie 44. Louvain: Au Bureau du Recueil, 1914. https://archive.org/details/labbayedetongerls1f44lamy.
———. “Les archives des abbayes de Tongerloo et de St. Michel d’Anvers.” Bulletin et Annales de l’Academie Royale d’Archéologie de Belgique 3 (1922): 203–9. https://books.google.com/books?id=y2VbAAAAIAAJ&pg=PA203.
Langendonck, Linda van. “Het voormalig refugium van de norbertijnerabdij van Tongerlo te Mechelen.” In De stadshoven van de premonstratenzer abdijen in de Nederlanden: refuge, overslagplaats en stedelijke residentie: verslagen van de vijfde contactdag, Abdij van Postel, zaterdag 29 april 1995, 59–65. Bijdragen van de contactdag 5. Brussels: Werkgroep Norbertijnse Geschiedenis in de Nederlanden, 1995.
Mingroot, Erik van. “De stichtingsoorkonde van de abdij Tongerlo: echt of vals?” Archives et bibliothèques de Belgique 43 (1972): 615–57.
Minnen, Bart. “De moeizame vestiging van de norbertijnen van Tongerlo in Diest (1163-1305).” In De historische en kunsthistorische erfenis van de Witheren in Diest, edited by Bart Minnen and Annelies Schuyten, 7–44. Diest: Diest Vrienden van de Sint-Sulpitiuskerk, 2006.
Nolden, Reiner. “Über das Schicksal einer Urkunde der Abtei Tongerloo (Belgien) aus dem Jahre 1175.” Landeskundliche Vierteljahrsblätter 28 (1982): 89–91.
Onze-Lieve-Vrouwabdij van Tongerlo. L’Abbaye Notre-Dame de Tongerlo: communauté prémontrée depuis 1130. Moisenay: Éd. Gaud, 2007.
Ridder-Symoens, Hilde de, and Ludo Milis. “Tongerlo en zijn studenten op het keerpunt van de middeleeuwen en de moderne tijden.” Ons geestelijk erf 44 (1970): 405–31.
Spilbeeck, Waltmann van. De abdij van Tongerloo: geschiedkundige navorschingen. Lier: Taymans-Nezy, 1888. https://books.google.com/books?id=saEoLNtLeSsC.
———. De voormalige abdijkerk van Tongerloo en hare kunstschatten. Antwerp: Drukkerij van “De Vlaamsche School,” 1883. https://books.google.com/books?id=sHCsHAAACAAJ.
———. Necrologium ecclesiae B.M.V. de Tongerloo ordinis praemonstratensis. Tongerloo: Abbatiae, 1902.
Spruyt, A. “1161. Schenking van het altaar van Broechem en zijn afhankelijkheden Oelegem en Wijnegem aan de abdij van Tongerlo.” Tijdschrift van de Heemkundige Kring Jan Vleminck Wijnegem, September 1972, 38–41.
Steijns, G. J. “De premonstratenzer abdijen van Tongerlo en Berne.” Tilburg 2 (1984): 4–6.
Thienen, Gerard van. “Incunabula from the Abbey at Tongerlo. The Provenance of Part of the Collection of Incunables in the Koninklijke Bibliotheek, The Hague.” In Hellinga : Festschrift = Feestbundel = Mélanges : Forty-Three Studies in Bibliography Presented to Prof. Dr. Wytze Hellinga on the Occasion of His Retirement from the Chair of Neophilology in the University of Amsterdam at the End of the Year 1978, edited by Anthony R. A. Croiset van Uchelen, 481–92. Amsterdam: N. Israel, 1980.
Valvekens, Emile. Een Premonstratenzerabdij in het begin der zestiende eeuw. Tongerloo: St. Norbertus Drukkerij, 1939.
Valvekens, Johannes B. “De Broederschap van gebeden tusschen de abdijen van Echternach en Tongerloo.” Analecta Praemonstratensia 9 (1933): 272–80.
Vander Ginst, Vanessa, and Maarten Smeets. “Het archeologische onderzoek van de oude parochiekerk in de abdij van Tongerlo.” Studiebureau Archeologie. Kessel-Lo, 2011. http://www.studiebureau-archeologie.be/projects/Archeo%20Rapport%20058%20Bundel.pdf.
Image Credit
The abbey of Tongerlo, 2011. Wikimedia.
Files
Collection
Citation
“Tongerlo,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/324.
Geolocation
Item Relations
| This Item | DependentOn | Item: Antwerp |
| Item: Mechelen (Refuge of Tongerlo) | DependentOn | This Item |
| Item: Ravels | DependentOn | This Item |
| Item: Oorbeek | DependentOn | This Item |
| Item: Binkom | DependentOn | This Item |
| Item: Alphen | DependentOn | This Item |
| Item: Vissenaken | DependentOn | This Item |
| Item: Hoogeloon | DependentOn | This Item |
| Item: Moergestel | DependentOn | This Item |
| Item: Oostelbeers | DependentOn | This Item |