Averbode

Title

Averbode

Also Known As

Averbodium, de Verbo Dei, Eurebede, Eurebedium, Everbeur, Everbodes, Everboede

Dates

Founded 1134/35; suppressed 1797; restored 1834

Dedication

John the Baptist; Mary

Affiliation

Medieval Diocese

Circary

History

The community was founded by Arnold II, count of Loon in 1134/35, with its first brothers coming from the Sint-Michielsabdij, Antwerp. It was initially a double community. Averbode grew to become a substantial local landowner. Its first church was consecrated in 1194 but destroyed in a fire in 1499; a new church was built 1664-1672.

Regional instability in the early modern period reduced the size and economic strength of the community. Averbode was dissolved as an abbey in 1797, but reestablished in late 1834.

Heads of Community

Abbots

Andreas, 1135-1166/67
Stephanus I, 1166/67-1188/1189
Sibertus I, 1188/89-1201/02
Alexander, 1202-1206
Aegeric (or Eggericus), 1206-1210/11
Godfried I, ca. 1211-ca. 1220
Boudewijn, ca. 1220-bef. 1227
Robert, bef. 1227-1237/38
Johannes I Bossuit, 1238/38-ca. 1258
Walthery de Wesemael, ca. 1258-1269
Godfried II of Tesselt, ca. 1269-1273/74
Johannes II de Tieldonck, 1273/74-aft. 1283
Otto van Louvain, ca. 1283-1289
Johannes III de Rotselaer, 1289-bef. 1303
Johannes IV Quistwater (or van Louvain), bef. 1303-1311
Johannes V Beckers, 1311-1352
Reinout de Aerschot, 1354-1356
Arnold de Venlo, 1365-1360
Henry de Winxele, 1360-1368
Arnold van Tuldel, 1368-1394
Johannes VI Vucht (or Molnere), 1394-1422
Daniel Laekmans (or Laecman), 1423-1441
Johannes VII Boudewijns (or Ruyssche), 1441-1458
Arnold van den Valgaet, 1458-1473
Bartholomew van den Valgaet, 1473-1501
Gerald van der Schaeft, 1501-1532
Dionyius van der Schaeft, 1532-1541
Paul Gielemans, 1541-1543
Hyroniemus Fabry (or Smets), 1543-1546
Matthias Foullon (or Volders), 1546-1565

Status

Abbey

Archival Sources

Averbode, Archief van de abdij van Averbode

The majority of the abbey's archives remain in situ; see finding aid BE-A0518 / 701.

Leuven, Rijksarchief te Leuven


MS 4947. (15th c. Cartulary.)

Liège, Université de Liège

MS 363. (Evangeliary, ca. 1150-1175.)

Bibliography

Behrendt, Inga. “Liturgische handschriften met muzieknotatie in de premonstratenzer abdijen Grimbergen, Tongerlo, Park en Averbode: wat is voorhanden en welke zijn premonstratenzer handschriften?” In Premonstratenzer gregoriaans in de Nederlanden : liturgische handschriften (13de-16de eeuw), edited by Herman Janssens and Christophe Monsieur, 15–29. Bijdragen van de contactdag 21. Averbode: Abdij Averbode, 2011.
Benedixen, B. “Einige Notize zu den Anfängen des Doppelklosters Averbode im 12. Jahrhundert.” Analecta Praemonstratensia 72 (1996): 171–99.
Blomme, L. De Norbertijner abdij van Averbode : Geschiedkundigeschets met platen en bijlagen. Averbode: Drukkerij der Abdij, 1920.
Carnier, Marc. “Het kaartboek van de abdij van Averbode. Beheer en prestige.” In Als de bliksem. 900 jaar norbertijnen en norbertinessen, edited by Janick Appelmans, Herman Janssens, and Stefan Van Lani, 79–82. Averbode: Berne Media, 2021.
Ceukelaire, Marleen de. “De abdij van Averbode: een verhaal van steen en marmer.” In La pierre comme porteur de messages du chantier de construction et de la vie du bâtiment: actes du XXIe Colloque International de Glyptographie, Amay (Belgique), du 8 au 14 juillet 2018, 173–87. Brussels: Éditions Safran, 2019.
“De Abdij van Averbode.” 2020. https://www.abdijaverbode.be/.
De Ceukelaire, Marleen, Frans Doperé, and Roland Dreesen. De abdij van Averbode: een verhaal van steen en marmer. Averbode: Norbertijnenabdij Averbode, 2018.
Dekkers, Peter J. V. “Bezitsverwerving door de abdij van Averbode in de middeleeuwen.” Analecta Praemonstratensia 71, nos. 3–4 (1995).
———. “De stichting van de abdij van Averbode en het klooster Keizerbos in het graafschap Loon.” De Maasgouw 116 (1997): 219–32.
———. “Hoe de abdij van Averbode haar grootste domein, Sterksel, verwierf en bestendigde (12de-13de eeuw).” Analecta Praemonstratensia 72 (1996): 80–108.
Deneef, Roger, Herman Janssens, Jo Wijnant, and Chris Schroeven. “De abdijtuinen van Averbode. - Historische continuïteit en landschappelijke franje.” Monumenten en Landschappen, 2003.
Evers, Julius. “De re parochiali contentio inter Tongerloam et Averbodium saec. XIV.” Analecta Praemonstratensia 9, nos. 3–4 (1933): 281–87.
Exelmans, Eddy, and Jos Wouters. “Voorwoord tot het Cartularium en Raadgevingen aan zijn Opvolgers voor het Bestuur van Abdij van Abt Arnold van Tuldel (prelaat van Averbode van 1368 tot 1394).” Mededelingenblad van de Heemkring Averbode, 2012.
Genechten, Vincenz van. “Daniel Laecman, 22ste abt van Averbode, 1423-1441.” Analecta Praemonstratensia 19 (1943): 5–34.
———. “Daniel Laecman, 22ste abt van Averbode, 1423-1441.” Analecta Praemonstratensia 20/21 (1945 1944): 73–163.
Gerits, Trudo. “Akten van Oudenbiezen in het archief van Averbode.” Limburg 49 (1970): 99–102.
———. Historische schoonheid van Averbode: tentoonstelling in de Abdij van Averbode, 1 juli-26 augustus 1973. Averbode: Abdij der Norbertijnen, 1973.
———. “Twee bouwkontrakten voor graanschuren van Averbode en Tongerlo in de 16de eeuw.” Ons heem 27 (1973): 239–42. https://histories.be/wp-content/uploads/2020/12/OH_Jg27_6_AbdijenEnLandbouw.pdf.
———. “Un Anniversaire d’Averbode fondé chez les Croisiers de Maaseik (1522).” Analecta Praemonstratensia 36, no. 1 (1960): 113–19.
Hanjoul, Michel. “De uithoven van de abdij van Averbode en het economische belang hiervan voor de ontwikkeling van de Kempen.” Thesis, Katholieke Universiteit Leuven, 2005. https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/delivery/32KUL_KUL:KULeuven/12499873230001488.
Janssens, Hans. “Brouwen van bier door de Abdij van Averbode.” In Bier brouwen in Brabant tot aan de Franse tijd in het bijzonder in de norbertijinenabdijen, edited by Hans Janssens, 49–59. Workgroup on Norbertine History in the Low Countries 25. Averbode: Abdij Averbode, 2017. https://digitalcommons.snc.edu/werkgroep_norbertijner/25.
Janssens, Herman. “De stichting van de Abdij van Averbode vanuit de bewaarde oorkonden (1133-1139).” In Premonstratenzers en premonstratenzerinnen in Brabant, 19–37. Eigen Schoon en De Brabander 102/1. Asse: Koninklijk Historisch Genootschap van Vlaams-Brabant en Brussel, 2019.
———. “De stichtingsoorkonden van de abdij van Averbode (1133-1139), gevolgd door enkele verdachte oorkonden uit de twaalfde eeuw.” Analecta Praemonstratensia 66 (1990): 5–47.
Lefèvre, Placide. “Arnoul de Leefdael, abbé d’Averbode, à l’époque des troubles religieux du XVIe s.” Bulletin de l’Académie royale d’Archéologie, 1923, 41–89. https://www.acad.be/sites/default/files/downloads/bulletin_1923-1925.pdf.
———. “Averbode et ses trésors.” Analecta Praemonstratensia 49 (1973): 325–29.
———. “Correspondances d’érudits du XVIe siècle à propos de l’histoire de l’abbaye d’Averbode.” Analecta Praemonstratensia 42 (1966): 304–21.
———. “Documents relatifs à la gestion d’Arnould de Tuldel abbé d’Averbode de 1368 à 1394.” Analecta Praemonstratensia 31 (1955): 292–343.
———. “Documents relatifs aux dégâts causés à l’abbaye d’Averbode et à ses propriétés au cours des guerres du XIVe siècle.” Analecta Praemonstratensia 41 (1965): 35–78.
———. “La promotion d’Arnold de Tuldel comme abbé d’Averbode en 1368.” In Mélanges Camille de Borman : recueil de mémoires relatifs à l’Histoire, à l’Archéologie et à la Philologie, offert au Baron de Borman, 155–64. Liège: H. Vaillant-Carmanne, 1919. https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6570538h.
———. L’abbaye norbertine d’Averbode: Guide du touriste. Averbode: Bonne Presse, 1938.
———. “L’ancien refuge de l’abbaye d’Averbode à Bruxelles.” Bulletin de la Société Royale d’Archéologie de Bruxelles, 1936, 61–65.
———. “L’ancienne bibliothèque de l’abbaye d’Averbode d’après les sources d’Archives.” Analecta Praemonstratensia 36 (1960): 62–112, 317–36.
———. “Le culte de Saint-Jean Baptiste à l’abbaye d’Averbode du XIIe au XIXe siècle.” Mededelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring voor Leuven en Omgeving = Bulletin de la Société d’Histoire et d’Archéologie de Louvain et Environs 8 (1968): 33–43.
———. “Le huitième centenaire de la mort du premier abbé d’Averbode.” Analecta Praemonstratensia 33 (1967): 330–39.
———. “Le problème des soeurs aux origines de l’abbaye d’Averbode.” Analecta Praemonstratensia 52 (1976): 38–43.
———. “Le testament administratif de l’abbé d’Averbode Arnold de Tuldel vers 1380.” Analectes de l’Ordre de Prémontré 10 (1919 1914): 1–14.
———. “Les archives de l’abbaye des Prémontrés d’Averbode à la fin de l’Ancien Régime.” Archives et bibliothèques de Belgique 42 (1971): 164–82.
———. “Les relations d’un fondeur bruxellois avec l’abbaye d’Averbode au XVe siècle.” Bulletin de l’Academie Royale d’Archéologie de Belgique, 1913, 233–44. https://www.acad.be/sites/default/files/downloads/bulletin_1913-1914.pdf.
———. “Les tapisseries bruxelloises commandées en 1564 par l’abbaye d’Averbode.” Bulletin de la Société Royale d’Archéologie de Bruxelles 1 (1935): 51–53.
———. “Les tombeaux des abbés d’Averbode du 13e au 19e siècle.” Analecta Praemonstratensia 47 (1971): 262–72.
———. “L’identification du retable d’Averbode conservé au Musée du Steen à Anvers.” Bulletin de l’Academie Royale d’Archéologie de Belgique 3 (1922): 227–36. https://books.google.com/books?id=y2VbAAAAIAAJ&pg=PA227.
———. “Sauvetage d’objets précieux par l’abbaye d’Averbode depuis le XVe jusqu’au XVIIIe siècle.” Arca Lovaniensis 3 (1974): 213–24.
———. “Subsides octroyés par les abbés d’Averbode en faveur de l’exécution ou de la restauration d’oeuvres d’art étrangères à leur abbaye (1435-1793).” Analecta Praemonstratensia 30 (1954): 133–36.
———. “Textes concernant l’histoire artistique de l’abbaye d’Averbode.” Revue belge d’archéologie et d’histoire de l’art 4 (1934): 247–64, 335–48.
———. “Textes relatifs à une provision pontificale à l’Abbaye d’Averbode au XV siècle O. Praem.” Analecta Praemonstratensia 3 (1926): v–35.
———. “Travaux d’artistes malinois pour l’abbaye norbertine d’Averbode.” Mechlinia: maandschrift voor oudheidkunde, geschiedenis, kunst, taal- en volkskunde 6, no. 2 (June 1927): 19–26. https://books.google.com/books?id=5Jfn3uHR4SQC&pg=RA1-PA19.
———. “Travaux de maîtres louvanistes pour l’abbaye d’Averbode depuis le XIVe au XVIIIe siècle.” Arca lovaniensis : artes atque historiae reserans documenta 1 (1972): 43–67.
———. “Un problème d’ordre archivéconomique à propos de deux actes du XIIIe siècle.” Analecta Praemonstratensia 47 (1971): 273–76.
———. “Vitraux donnés par l’abbé Gérard van der Scaeft d’Averbode à des églises desservies par son monastère.” Analecta Praemonstratensia 29 (1953): 106–10.
Lepper, Herbert. “Ergänzende Bemerkungen zu den beiden Steinfelder Mitgliederalben in Averbode und Steinfeld.” Analecta Praemonstratensia 30 (1954): 284–85.
Peirelinck, Lotte, and Michiel Jaspers. Abdij Averbode: Leven in een traditie, met een roeping in de samenleving. Averbode: Uitgeverij Averbode, 2021.
Popkema, Anne Tjerk, and Herre De Vries. “‘Copy destroyed’: de lotgevallen van een verdwenen incunabel.” De Gulden Passer 96, no. 2 (2018): 261–81.
Slechten, Gervasius, ed. Necrologium monasterii S. Mariae Sanctique Joannis Baptistae in Averbode Ordinis Praemonstratensis. Scherpenheuvel-Zichem: Analecta Praemonstratensia, 1984.
Van Osta, J. “De orgelgeschiedenis van de premonstratenzerabdij van Averbode ca. 1434-2001. Zes eeuwen orgelbouwkunst in Brabant.” Dissertation, Katholieke Universiteit Leuven, 2019. https://lirias.kuleuven.be/retrieve/544295.
Vanhuysse, Marie. “Redécouverte d’un haut-relief de l’abbaye norbertine d’Averbode.” Annales d’histoire de l’art et d’archéologie 42 (2020): 85–99.
Wolters, Mathias Joseph. Notice historique sur l’ancienne abbaye d’Averboden. Gand: F. et E. Gyselynck, 1849. https://mdz-nbn-resolving.de/urn:nbn:de:bvb:12-bsb10276951-7.

Image Credit

Exterior, Averbode Abbey, 2009. Wikimedia.

Last Updated

Oct. 2026.

Files

Collection

Citation

“Averbode,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/36.

Geolocation

Item Relations

This Item DependentOn Item: Antwerp
Item: Opglabbeek DependentOn This Item
Item: Helden DependentOn This Item
Item: Blerick DependentOn This Item
Item: Wezemaal DependentOn This Item