Strzelno

Title

Strzelno

Also Known As

Srelno, Strebna, Strelnensis

Dates

Founded 1149; dissolved 1838

Dedication

Holy Cross, Holy Trinity, Mary

Affiliation

Wrocław

Medieval Diocese

Wrocław

Circary

Poland

History

Strzelno was founded as a community of Premonstratensian sisters in 1148. The community was founded by Piotr Wszeborowic, castellan of Kruszwica, his sons, Kalkon and Krystyn, and his daughter-in-law Zmysława. The church was consecrated in 1216.

Strzelno enjoyed the patronage of the bishops of Włocławek and local nobility. In 1617, it was home to 50 sisters.The house was suppressed in 1838.

The former monastery church is now a parish church. The site was excavated 1981-1986 and 2000-2004.

Heads of Community

Prioresses

Beatrycze, fl. 1193
Anna I, fl. early 13th c.
Anna II, fl. early 13th c.
Bogusława, fl. 13th c.
Zmysława, fl. 1310s
Walpurga, fl. 1320
Małgorzata I, fl. 1343
Dobiesława, by 1352-1363
Przybysława, fl. ca. 1378
Anna III Kijewska (or Kioska/Kygewska), fl. 1410s/20s
Małgorzata II Żegocka (or de Zagoczicza/Rzegoczska), fl. 1430s-1470s
Petronela, fl. 1440
Katarzyna I Linowska (or Lynovska), by 1447-ca. 1470
Katarzyna II Sukowska (or Szukowska/Sukowsska), fl. 1470s
Małgorzata III Mała, fl. 1480s
Jadwiga Jurkowska, fl. ca. 1490s
Anna IV Żernicka (or Syrniczka), fl. ca. 1500
Anna V Włocławska (or Wloczlawska), ca. 1507-bef. 1518
Barbara Naramowska, ca. 1518-?

Status

Women's community

Archival Sources

Bydgoszcz, Archiwum Państwowe w Bydgoszczy

6/448/0 (12th-19th c.)

Bibliography

Byczkowska-Sztaba, Jolanta. “Tradycja liturgiczno-muzyczna norbertanek ze Zwierzyńca w świetle graduału z 1527 r.” Res Gestae 5 (2007): 183–96. https://resgestae.uken.krakow.pl/article/view/2405.

Dubikajtis, Jerzy, Grażyna K. Sulkowska, and Jolanta Dubikajtis. “Charakterystyka stratyfikacji kulturowej wzgórza klasztornego w Strzelnie (woj: bydgoskie).” In Z badań nad średniowieczną architekturą Kujaw i Wielkopolski wschodniej, edited by Jadwiga Chudziakowa, 31–88. Warszawa: Ośrodek Dokumentacji Zabytków, 1990.

Hewner, Katarzyna. “Piotr Włostowic czy Piotr Wszeborowic? O fundacji i fundatorze klasztoru norbertanek w Strzelnie.” Nasza Przeszłość: Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce 94 (2000): 47–84.

———. “Próba identyfikacji wczesnośredniowiecznego warsztatu budowlanego ze Strzelna.” Nasza Przeszłość: Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce 91 (1999): 5–46.

Jamroziak, Emilia. “Foundations of Monasteries by Members of the Twelfth-Century Polish Nobility: A Selection of Cases.” Annual of Medieval Studies at CEU, 1998, 183–92.

Kabaciński, Ryszard, and Dariusz Karczewski. “Przeorysze i podprzeorysze klasztoru norbertanek w Strzelnie od końca XII wieku do 1837 r.” Nasza Przeszłość: Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce 94 (2000): 135–76. http://www.naszaprzeszlosc.pl/files/tom094_05.pdf.

Kajzer, Leszek. “Chalino czy Chalno, czyli o dacie pojawienia się premonstratensów w Strzelnie.” In Civitas et villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie Środkowej, edited by Cezary Buśko, 467–71. Prague: AVAV ČR, 2002.

Karczewski, Dariusz. “Studia nad trzynastowiecznymi dokumentami klasztoru Norbertanek w Strzelnie.” Studia Źródłoznawcze 37 (2000): 109–30. https://rcin.org.pl/dlibra/doccontent?id=6083.

Kętrzyński, Wojciech. “Liber mortuorum monasterii Strzelnensis, Ord. Praem.” In Monumenta Poloniae historica, 5:719–67. Lviv: Nakł. Akademii Umiejętności, 1888. https://books.google.com/books?id=r0khAQAAMAAJ&pg=PA719.

Kothe, J. “Klasztor Norbertanek w Strzelnie.” Przyjaciel Ludu czyli Tygodnik potrzebnych i pożytecznych wiadomości, January 9, 1835. https://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra/publication/59658/edition/52283/content.

Labuda, Gérard. “Jeszcze jedna próba datowania fundacji klasztoru premonstratensek w Strzelnie.” In Nihil superfluum esse: Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Profesor Jadwidze Krzyżaniakowej, 174–85. Publikacje Instytutu Historii UAM 33. Poznań: Instytut Historii UAM, 2000.

Łukowski, Jan. “Przyczynek do wyjaśnienia pierwotnych dziejów klasztoru Norbertanek w Strzelnie.” Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego 23 (1896): 1–36. https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/show-content/publication/edition/118568?id=118568.

Łuszczkiewicz, Władysław. Kościoły i rzeźby Duninowskiego w Strzelnie na Kujawach oraz ruina kościoła P. Maryi w Inowrocławiu : przyczynek do dziejów sztuki 12 wieku. Kraków: Druk. “Czasu,” 1876. https://polona.pl/item/koscioly-i-rzezby-duninowskiego-w-strzelnie-na-kujawach-oraz-ruina-kosciola-p-maryi-w,MTk1ODkzOTc/6/#info:metadata.

Posadzowna, W. “Fundatores et fundatio monasterii Strzelno.” Roczniki Hystoryczne 13 (1937): 25.

Putsko, Vasilii. “Kamennyi votivnyi relef v Stshelȳno.” Slavia Antiqua 40 (1999): 235–43.

Sikorski, Czesław. “O fundacji klasztoru norbertanek w Strzelnie.” In Z badań nad dziejami klasztorów w Polsce, 193–210. Archaeologia historica Polona 2. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, 1995.

Soćko, Adam. “Strzeleński zespół klasztorny w perspektywie rodowych fundacji margrabiów von Wettin. Rzeźba -- architektura -- historia.” Nasza Przeszłość: Studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce 98 (2002): 99–161.

Sułkowska, Krystyna. “On the Technology and Assortment of the Medieval Monastery’s Pottery, on Materials from the 12th to 16th Centuries Excavated in the Premonstratensian Nunnery in Strzelno.” In Religion and Belief : A Conference on Medieval Archaeology in Europe, 21-24th September 1992 at the University of York, 59–64. Medieval Europe Pre-Printed Papers 6. York: s.n., 1992.

Sułkowska-Tuszyńska, Krystyna. Klasztor Norbertanek w Strzelnie (12-16 wiek): Sacrum i profanum. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006.

———. “Klasztor norbertanek w Strzelnie (12-19 wieku): Obraz kultury w świetle badań archeologiczno-architektonicznych.” In Studia z archeologii, historii i historii architektury, edited by Jerzy Olczak and Alina Sosnowska, 113–28. Archaeologia Historica Polona 13. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

———. “Rzecz o życiu i śmierci na wzgórzu klasztornym w Strzelnie (XII-XVI w.).” Res Gestae 5 (2007): 209–21. https://resgestae.uken.krakow.pl/article/view/2407.

———. Średniowieczne naczynia ceramiczne z klasztoru norbertanek w Strzelnie. Toruń: Wydawnictwo Ar-Gos Mariusz Tuszyński, 1997.

———. “Technologia, asortyment i funkcja średniowiecznych naczyń ceramicznych używanych w klasztorze norbertanek w Strzelnie, woj: bydgoskie.” In Garncarstwo i kaflarstwo na ziemiach polskich od późnego średniowiecza do czasów współczesnych : materiały z konferencji, Rzeszów, 21-23 IX 1993, edited by Aleksandra Gruszczyńska and Anna Targońska, 121–37. Rzeszów: Muzeum Okręgowe, 1994.

———. “The Material Culture of the Premonstratensian Nunnery at Strzelno.” In Medieval Europe Basel 2002 : Centre, Region, Periphery : 3rd International Conference of Medieval and Later Archaeology, Basel (Switzerland) 10-15. September 2002 : Preprinted Papers, edited by Guido Helmig, Barbara Scholkmann, and Matthias Untermann, 2:266–70. Hertingen: Folio-Verlag, 2002.

———. “The Premonstratensian Nunnery in Strzelno (12th-14th c.): Sacral Architecture, Life and Death.” In 4th International Multidisciplinary Scientific Conference on Social Sciences and Arts SGEM2017, 2, Part 1:19–26, 2017.

Świechowski, Zygmunt. “Program i funkcje kościoła premonstrantek w Strzelnie.” In Studia z archeologii, historii i historii architektury, edited by Jerzy Olczak and Alina Sosnowska, 99–112. Archaeologia Historica Polona 13. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

Szczęsna, Joanna. “Kamienne plyty z ostatniej cwierci XII wieku w dawnym kosciele Norbertanek pw. Swietej Trójcy w Strzelnie.” In Ars omnia vincit. Studia z dziejów sztuki i kultury artystycznej, edited by Agnieszka Bender and Małgorzata Kierczuk-Macieszko, 157–70. Prace Wydziału Historyczno-Filologicznego - Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 172. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL : Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2012.

———. “The Architectural Sculpture in the Former Norbertine Churches in Wrocław-Ołbin and in Strzelno in the Romanesque Period.” Analecta Praemonstratensia 85, no. 1/4 (2009): 49–72.

———. “Tympanon portalu pólnocnego ponorbertanskiego kosciola Swietej Trójcy w Strzelnie.” Roczniki humanistyczne 53 (2005): 7–36.

Ulanowski, Bolesław. “O zalozeniu i uposazeniu strzelińskiego klasztoru.” Archiwum komisyi historycznej Akademii Umiejetnosci w Krakowie 4 (1888): 144–48. https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/141815.

———. “Strzelno i jego najdawniejsze przywileje.” Archiwum Komisyi Historycznej 4 (1888): 115–48. https://www.sbc.org.pl/en/dlibra/publication/edition/12165.

Image Credit

The former monastic church of the Holy Trinity and Blessed Virgin Mary, 2005. Wikimedia.

Files

Collection

Poland

Citation

“Strzelno,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/680.

Geolocation

Item Relations

This Item DependentOn Item: Wrocław