Czarnowąsy

Title

Czarnowąsy

Also Known As

Carnouus, Charnovans, Charnowz, Crzynowans, Czarnaws, Czarnowanz, Czarnowasy, Domus Dei, Tzarnowanz

Dates

Founded 1211; dissolved 1710

Dedication

Andrew, Mary

Affiliation

Wrocław

Medieval Diocese

Wrocław

Circary

Poland

History

Originally founded at Rybnik 1203-1211 by wife of Mieszko IV Tanglefoot, High Duke of Poland, in 1228 this community moved to Czarnowąsy. It was a double house until 1336. The first sisters came from Strzelno. 

Czarnowąsy Abbey was suppressed in 1710. The former monastic complex was an orphanage in the first half of the 20th century.

Status

Women's community

Archival Sources

Ciezyn, Książnica Cieszyńska

SZ DD IX 37 (1223-1403; later copies)

Katowice, Biblioteka Śląska

Friedrich Bernhard Werner, "Closter Czarnowans" (1737)

Bibliography

Dominiak, Wojciech. “Stosunek Piastów opolskich do klasztoru norbertanek w Rybniku/Czarnowąsach w średniowieczu.” Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historica 5 (2007): 75–83.

Grüger, Heinrich. “Czarnowanz -Prämonstratenserinnenkloster.” Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau 25 (1984): 25–44.

Kopka, Monika. “Uposażenie ziemskie klasztoru Norbertanek fundacji rybnickiej i czarnowąskiej do 1228 roku.” In Sanctimoniales: Zakony żeńskie w Polsce i Europie Środkowej (do przełom XVIII i XIX wieku), 234–54. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, 2010.

Lange, Ernst. Kloster Czarnowanz. Oppeln: “Der Oberschlesier” Verlag, 1930.

Langer, Thomas. “Aus der Geschichte des Klosters Czarnowanz.” Der Oberschlesier, 1927. https://sbc.org.pl/dlibra/publication/13980/edition/12512/content.

Pierzchalanka-Jeskowa, Stefania. Dzieje Klasztoru w Czarnowąsie na Śląsku w wiekach średnich. Roczniki Historyczne 4. Poznan, 1929. https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/251043/edition/208427/content.

Sadowski, Piotr. “Kilka uwag o historii klasztoru w Opolu-Czarnowasach.” Opolskie Studia Administracyjno-Prawne 17, no. 3 (2019): 137–49.

Scheitza, R. Die Prämonstratenser im Kloster Czarnowanz (Klosterbrück): mit einem Anhang: Die Pfarrgeistlichkeit in Czarnowanz nach Aussterben der Prämonstratenser. Oppeln, 1941.

Stefaniak, Piotr. Opowieść o „Domu Bożym”. Z dziejów zespołu klasztornego i kościoła pw. Bożego Ciała i św. Norberta w Czarnowąsach (1206/1228–2016). Opole-Czarnowąsy, 2017.

Wahner, Ernst. “Vermischte Mittheilungen. Über die Bibliothek des Prämonstratenser-Nonnenklosters zu Czarnowanz.” Zeitschrift des Vereins für Geschichte (und Alterthum) Schlesiens 34 (1900): 414–15. https://archive.org/details/zeitschriftdesv15schlgoog/page/n433/mode/2up.

Wattenbach, Wilhelm. “Abriß der Geschichte des Klosters Czarnowanz.” Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens 2, no. 1 (1859): 41–71. https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/4909/edition/4538/content.

———. “Necrolog des Klosters Czarnowanz.” Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens 1, no. 2 (1856): 226–28. https://www.digitale-sammlungen.de/view/bsb10014503?page=236%2C237.

———. Urkunden des Klosters Czarnowanz. Codex diplomaticus Silesiae 1. Breslau: Josef Max und Komp., 1857. https://archive.org/details/bub_gb_8x8_AAAAcAAJ.

Wojtyla, Arkadiusz. “‘Ducalis Parthenon Domûs Dei’ : uwagi o architekturze i wymowie ideowej norbertańskiego kompleksu klasztornego w Czarnowąsach.” Sztuka dawnego Opola, 2018, 45–58.

Image Credit

Monastery of Czarnowąsy, 2016. Wikimedia.

Files

Collection

Poland

Citation

“Czarnowąsy,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/525.

Geolocation