Ninove

Title

Ninove

Also Known As

Abdij van Sint-Cornelius en Sint-Cyprianus, Nienove, Nieuwenhoven, Ninhovia, Ninive, Nyenove, Sente Cornelisberg by Ninove

Dates

Founded 1137; dissolved 1796

Dedication

Cornelius; Cyprian; Mary

Affiliation

Park

Medieval Diocese

Cambrai

Circary

Brabant

History

Ninove was founded in 1137 by Gerard I and Gisela, lord and lady of Ninove. It was initially a double house. The abbey church was dedicated in 1174. Following damage in the late 16th century, the original church was demolished and rebuilt in the 17th and 18th centuries. The new church was consecrated in 1727.

The abbey of Ninove was suppressed in 1796. Most of the monastic complex was demolished in the 1820s. The abbey church is now a parish church.

Heads of Community

Abbots

Gilbertus I, 1137-1142
Gilbertus II, 1142-1143
Gerardus, 1143-1185
Arnoldus Wala, 1186-1190
Mathias de Scornay, 1190-1195
Algotus, 1195-1199
Steppo (or Stephanus), 1199-1203
Henricus I, 1203-1206
Joannes I de Spinis, 1206-1207
Radulphus, 1207-1244
Siger, 1244-1251
Daniel, 1251-1255
Wilhelmus I van Haltert, 1255-1258
Gilles I, 1258-1270
Peregrinus, 1270
Henricus II van Aalst, 1271/2-1274
Joannes II van Hartbeek, 1274-1304/05
Joannes III Millius, 1304/05-1314
Joannes IV Deschamps (or Scamp), 1314-1317
Gilles II du Cellier, 1317-1324
Joannes V van Impe, 1324-1326
Simon de Costere, 1326-1328
Wilhelmus II Bussere, 1328-1336
Joannes VI van Dendermonde, 1336-1359
Cornelius I van Hamme, 1359-1391
Joannes VII van Nokerstok, 1391-1404
Bartholomaeus van Hoemen, ca. 1404-1447
Joannes VIII Beverlync, 1447-1484
Wilhelmus III Duchateau, 1484-1499
Everardus van den Pandeke, 1499/1500-1510
Joannes IX Clercx, 1510-1525
Cornelius II de Hey, 1527-1544
Joannes X de Avena (or van de Zande), 1544-1567

Status

Abbey

Archival Sources

Brussels, KBR

MS 4129. (17th c.; Chronicon Ninoviense)
MS 4130. (18th c.; Chronicon Ninoviense)
MS 4131. Miscellany, 19th c.

Gent, Rijksarchief

K144 (Finding Aid)

Heverlee, Abdij van't Park

MS 22. (15th c.; ordinary)

Leiden, Leiden University Libraries

BPL 3382 (15th c.; medical treatise)

New York, Burke Library, Union Theological Seminary

Burke Manuscripts, UTS Ms.11 (12th c.; "Liber in quo habentur varia miracula patrata de patrocinio SS. Cornelii et Cypriani, item et varia testimonia")

Private Collection

n.c.. (14th-17th c.; ordinary)

Bibliography

Bijsterveld, Arnoud-Jan A. “Conflict and Compromise: The Premonstratensians of Ninove (Flanders) and the Laity in the Twelfth Century.” In Negotiating Secular and Ecclesiastical Power: Western Europe in the Central Middle Ages, edited by Arnoud-Jan A. Bijsterveld, H.B. Teunis, and A. Wareham, 167–83. International Medieval Research 6. Turnhout: Brepols, 1999.

Bijsterveld, Arnoud-Jan A., and Dirk Van De Perre. Het Mirakelboek en de Stichtingsgeschiedenis van de Ninoofse Abdij. Louvain: Universitaire Pers Leuven, 2001.

Bruynbroeck, V. “De voeding in de Sint-Corneliusabdij te Ninove en het Onze-Lieve-Vrouwehospitaal te Oudenaarde in de 15e eeuw.” M.A. Thesis, University of Gent, 1996.

Cock, Marcel, and Dirk Van de Perre. “Over molens in Pollare en laten in Outer. Zes onuitgegeven oorkonden van de Sint-Cornelius- en Sint-Cyprianusabdij te Ninove (1215-1265).” Het land van Aalst 54 (2002): 81–112.

Coppens, Cyprianus. “Norbertijnerabdij St. Cornelius en Cyprianus te Ninove.” Analecta Praemonstratensia 47 (1971): 145.

Dhanens, Elisabeth. De Onze-Lieve-Vrouwkerk te Ninove. Inventaris van het kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen 11. Gent: Bestendige Deputatie van de Provinciale, 1980.

Libert, Brieuc. “Le recueil de miracles: un miroir de la société médiévale au XIIe siècle. Étude critique du Liber miraculorum sancti Cornelii de l’abbaye de Ninove.” Mémoire de Maîtrise, University of Louvain, 2010.

Limburg-Stirum, Thierry de. “Notice sur l’église de l’ancienne abbaye des Prémontrés à Ninove.” Messager des sciences historiques ou Archives des arts et de la bibliographie de Belgique, 1874, 76–85. https://books.google.com/books?id=wZBgAAAAcAAJ&pg=PA76.

Mersch, G., and J. Wauthoz-Glade. “Abbaye de Ninove.” In Monasticon Belge VII, Province de Flandre orientale, III, 485–535. Liège, 1980.

Peersman, Catharina. “De opkomst can de volkstalen in de oorkonden van de abdij van Ninove. Casestudy van een bewogen eeuw (1250-1350).” Handelingen van de Koninklijke Zuidnederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde 61 (2007): 129–46.

———. “‘Litteris vulgariter in lingua romana expositis’: I’ancien français dans les chartes de I’abbaye de Ninove. Etude de cas d’un siècle mouvemente (1250-1350).” In Por s’onor croistre. Mélanges de langue et de littérature médiévales offerts à Pierre Kunstmann, edited by Yvan G. Lepage and Christian Milat, 289–302. Voix Savantes 30. Ottawa: Éditions David, 2008.

Plas, Leo. Bladen uit de geschiedenis van Ninove. Ninove: Boekhandel van Weduwe Jacobs en Zonen, 1890.

Put, Eddy, and Catharina Peersman. Inventaris van het archief van de Sint-Cornelius- en Sint-Cyprianusabdij te Ninove (met inbegrip van archieven van het Leenhof ten Berge in Woubrechtegem en de Laathoven van de abdij in Ninove en Kattem) 1092-1796 (1812) ; Rijksarchief te Beveren. Archief van de abdij van Ninove. Inventarissen 161. Brussels: Algemeen Rijksarchief, 2008.

Rockwell, William Walker. Liber Miraculorum S. Cornelii Ninivensis. Göttingen: Hubert, 1914. https://books.google.com/books?id=KfTwKzBGP-0C.

Schoorman, Robert. Inventaire sommaire des archives de l’abbaye de Ninove. Brussels: Impr. Guyot, 1910.

Soens, Ernest. “Aperçu historique sur l’ancienne abbaye de Ninove.” Oudheidkundige inventaris van Oost-Vlaanderen 8 (1912): 15–18.

———. “De tienden van de abdij Ninove te Melx.” Eigen schoon en de Brabander 18 (1935): 113–18.

———. “Het domein der premonstratenzer abdij van Ninove.” Analecta Praemonstratensia 4, no. 3 (1928): 266–93. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708322?urlappend=%3Bseq=322%3Bownerid=2292021-344.

———. “Het domein der premonstratenzer abdij van Ninove (einde).” Analecta Praemonstratensia 4, no. 4 (1928): 374–405. https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015036708322?urlappend=%3Bseq=432%3Bownerid=2292021-454.

Soens, Ernest, and Jozef F.A. Walters. De hoven van Sint-Corneliusabdij te Ninove. Ninove: Luysterman-Haelterman, 1939.

Souffreau, Georges Léon. Geschiedenis van de twee watermolens en van de houten korenwindmolen van de abdij van Ninove te Ninove. Woubrechtegem: Georges L. Souffreau, 2018.

Van De Perre, Dirk. “De abdijen van Ninove en Jette (Dielegem) en hun geschil over de kerk en het kapittel van Liedekerke (1092-1180).” Analecta Praemonstratensia 71, no. 3–4 (1995): 264–99.

———. “De datering van de regeerperiodes van de Ninoofse abten tot 1578.” Analecta Praemonstratensia 86, no. 1/4 (2010): 5–45.

———. “De herberg van de abdij van Ninove te Dendermonde.” Gedenkschriften Oudheidskundige Kring der Stad en des Voormaligen Lands van Dendermonde 29 (2010): 299–310.

———. “De oudste bisschoppelijke en grafelijke oorkonden van de abdij van Ninove (1138-1167).” Analecta Praemonstratensia 77 (2001): 54–93.

———. “De relatie tussen vier dertiende-eeuwse kroniek-teksten uit de Ninoofse abdij.” Het Land van Aalst 53 (2001): 287–96.

———. “Geschreven bronnen over de bouw van de eerste Ninoofse abdijkerk.” Het Land van Aalst 70, no. 1 (2018): 69–82.

———. “Het altaar van Huizingen en de abdijen van Vermand, Terkameren, Ninove en Vicoigne.” Analecta Praemonstratensia 68 (1992): 241–63.

———. “Het kaartenarchief van de Ninoofse abdij herbekeken.” Het Land van Aalst 70, no. 3 (2018): 181–232.

———. “Het kapittelboek van de Ninoofse abdij (1185-1652).” Analecta Praemonstratensia 83, no. 1/4 (2007): 128–55.

———. “Het necrologium van de Sint-Cornelius- en Sint-Cyprianusabdij van Ninove. Tekstuitgave van de oudste twee necrologia (1185/1188-1651 en 1652-1694) met inleiding en annotaties.” Analecta Praemonstratensia 84 (2008): 5–249.

———. “La commémoration des morts dans la liturgie de Prémontré: les trois obituaires de l’abbaye de Ninove. Quelques remarques à l’occasion de l’édition critique du texte.” In Actes officiels des 34e et 35e Colloques du Centre d’études et de recherches prémontrées : Sarthe, 2008, Lorraine 2009, edited by Martine Plouvier, 163–71. Laon: Centre d’études et de recherches prémontrées, 2015.

———. “La position des abbayes prémontrées, en particulier celle de Ninove, pendant la guerre civile et religieuse dans les Pays-Bas (1578-1587).” In Mobilité et stabilité chez les Prémontrés. Guerres, catastrophes et calamités. Actes officiels des 38e et 39e colloques du Centre d’Études et de Recherches Prémontrées. Amiens, 2012 - Troyes 2013, edited by Martine Plouvier, 159–63. Laon: Centre d’études et de recherches prémontrées, 2018.

Van De Perre, Dirk, and Rik van Hauwe. “De geschiedenis van Denderwindeke. 3: Parochie en kerkelijk grondbezit tijdens de middeleeuwen inzonderheid de aanwezigheid van de abdijen van Vermand (Fr.), Vicoigne (Fr.) en Ninove (1138-1490).” Het land van Aalst 46 (1994): 73–130.

Van den Noortgate, Machteld. “Diplomatisch-paleografisch onderzoek van de oudste oorkonden van de Sint-Cornelius- en Cyprianusabdij van Ninove (1137-1300).” M.A. Thesis, University of Gent, 1990.

Vande Winkel, Georges. “Ninove. Abbaye prémontrée flamande à la frontière du Brabant, entre ville et campagne, à l’ombre de la frontière linguistique.” In Circarie de Gascogne. Les prémontrés et la frontière. Actes officiels du 44e colloque du Centre d’Études et de Recherches Prémontrées. Pays basque - 2018, 185–89. Laon: Centre d’Études et de Recherches Prémontrées, 2019.

———. “Ninove, een Vlaamse premonstratenzer abdij op de grens van Brabant en op het breukvlak van stad en plateland.” In De premonstratenzer Abdijkerk van Ninove. Barokke pracht in luister hersteld, 7–12. Averbode: H. Janssens, 2016.

Willems, Guy. “L’abbaye de Ninove de 1137 au début du XIV siècle.” Mémoire de licence, University of Brussels, 1968.

Wouters, Werner, and Jaak Peersmann. “Een opgraving heropgegraven: Norbertijnen in Ninove, prov. Oost-Vlaanderen: interimverslag.” Archeologie in Vlaanderen 3 (1993): 339–57.

Image Credit

The abbey of Ninove, ca. 1640s. Wikimedia.

Files

Collection

Brabant

Citation

“Ninove,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/46.

Geolocation

Item Relations

This Item DependentOn Item: Park
Item: Molen Ter Rijst DependentOn This Item
Item: Pamel DependentOn This Item
Item: Renissart DependentOn This Item