Berne

Title

Berne

Also Known As

Baerne, Beern, Berna, Bernen, Bernhe, Bernne, Beyrna, Birne

Dates

Founded 1134

Dedication

John the Baptist; Mary

Affiliation

Mariënweerd

Medieval Diocese

Utrecht

Circary

Frisia

History

Berne is the oldest extant Premonstratensian community in the Netherlands. Founded in 1134 by Fulco of Berne, lord of Teisterband, it was an important religious centre in northern Brabant during the Middle Ages.

The medieval monastic complex was burned in 1579. The brothers of Berne sought refuge in the city of 's-Hertogenbosch, and after 1629 were headquartered at Vilvoorde in what is now Belgium. The community moved to Heeswijk in 1857.

Heads of Community

Abbots

Everardus I, 1134-1168
Hugo van Thérouanne, 1168-1176
Godescalcus van Willich, 1176-1184
Everardus II van Gierlande, 1184-1205
Henricus van Alphen, 1205-1214
Arnoldus, 1214-1222
Theodoricus I, 1223-1228
Ludovicus, 1228-1236
Walterus I, 1230-1235
Henricus II, 1235-1243/44
Alardus, 1243/44-1253
Balduinus, 1256-1266
Joannes I Friso, ca. 1267-1269
Wenemarus, fl. 1270
Arnoldus II, ?-1278
Walterus II, 1278-1291
Nicolaus I, 1291-1296
Gerardus I, 1296-1306
Rodulphus, 1306-1312
Joannes II Beers, fl. 1314
Nicolaus II van Vladeracken, ca. 1318-1326
Joannes III van Beest, ca. 1326-1328
Arnoldus van Waalwijk, 1328-1329
Joannes Paep I, ca. 1329-1350
Joannes Paep II, ca. 1350-1373
Conradus van Cloetwijc, 1373-1375
Robertus van Doerne, 1375-1400
Godescalcus van Veen, 1400-1429
Ingramus Roempot, 1429-1432
Arnoldus Martini, 1432-1433
Gerardus de Greeve, 1433-?
Petrus van Hemert, 1435-1437
Marcellius van Macharen, 1457-1461
Alexander Jansen van Os, 1461-1473
Arnoldus van Wijk, 1473-1492
Arnoldus van Malsen, 1492-1515
Joannes Bierkens, 1515
Aegidius van Ingen Nuland, 1515-1528
Conradus van Malsen, 1528-1549
Otto van den Boetzelaarm, 1549-1552
Theodoricus Spierinck van Well, 1552-1584
Adrianus Jansen van Veen, 1584-1606

Status

Abbey

Archival Sources

Heeswijk-Dinther, Bibliotheek Abdij van Berne

2092 (Finding Aid; 1134-1857)

2094 (Finding Aid; 1400-1900)

Leuven, Rijksarchief te Leuven

BE-A0518 / 715 (Finding Aid; 1587-1787)

Bibliography

“Abdijbibliotheek Van Berne.” 2019. https://abdijbibliotheekvanberne.nl/.
Arpots, Robert Peter Leonard. De abdijbibliotheek Berne: bijzondere vondsten. Molenhoek: Robert Arpots, 2025.
Bavel, Huub van. “De collectie ikonen van de Abdij van Berne.” Analecta Praemonstratensia 51 (1975): 133–35.
———. Regestenboek van het archief van de Abdij van Berne, 1134-1400: met inleiding en indices. Heeswijk: Abdij van Berne, 1984.
———. Regestenboek van het archief van de Abdij van Berne, 1400-1500: met inleiding en indices. Heeswijk: Abdij van Berne, 1990.
Bavel, Huub van, and W. van de Hurk. Abdij van Berne Heeswijk: Nederlands oudste kloostergemeenschap. Heeswijk: Abdij van Berne, 1973.
Blom, Trees, ed. Berne: De Abdij en Het Oude Huis. Berne: Berne Media, 2023.
Camps, Henricus Petrus Hubertus. “De stichtingsoorkonde van de abdij Berne (1134): diplomatische aantekeningen.” Analecta Praemonstratensia 59 (1983): 258–70.
Deurloo, Peter. “De geschiedenis van de abdij van Fulco van Berne (en Altforst) nu digitaal in te zien.” De Gelderlander, June 24, 2019. https://www.gelderlander.nl/maas-en-waal/de-geschiedenis-van-de-abdij-van-fulco-van-berne-en-altforst-nu-digitaal-in-te-zien~ab5f9c21/.
Hoevenaars, W. P. J. “Berna ut Lucerna. Een posthume abdijgeschiedenis, lopende van de stichting, 1134, tot ongeveer 1400. Ingeleid, met wijzigingen gepubliceerd en van extra voetnoten voorzien door H. Heijman.” Met gansen trou, 1959.
———. “Berna ut Lucerna. Een posthume abdijgeschiedenis, lopende van de stichting, 1134, tot ongeveer 1400. Ingeleid, met wijzigingen gepubliceerd en van extra voetnoten voorzien door H. Heijman.” Met gansen trou, 1960.
Hoevenaars, Willibrord. “Eene kleine bijdrage uit het archief van Berne tot de geschiedenis der abdij van Mariënweerd.” Archief voor de geschiedenis van het aartsbisdom Utrecht 15 (1887): 239–66. https://books.google.com/books?id=3ODNAAAAMAAJ&pg=PA239.
Hurk, Alphons W. van den. “Betrekkingen tussen de abdij van Berne en het land van Kleef, 1134-1648.” Analecta Praemonstratensia 64 (1988): 19–44.
Loos, I. de. De Liturgische handschriftenfragmenten met muzieknotatie van Abdij van Berne. Utrecht: Rijksuniversiteit Utrechet, 1992.
Mes, Gomarius Emmanuël. “Burchardus van Wychen en de abdij van Berne.” Volksalmanak voor Nederlandsche Katholieken 35 (1886): 77–96. https://books.google.ie/books?id=Ymilgb4doHIC.
Mostert, Marco. “De goederen van de abdij Berne in het Land van Heusden tot 1236.” Holland 14 (1982): 133–39.
Niermeyer, J. F. “Het klooster Berne en de ontginning van de oostelijke meierij omstreeks 1200.” In Ceres en Clio : zeven variaties op het thema landbouwgeschiedenis : geschreven ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig bestaan van de Studiekring voor de Geschiedenis van de Landbouw, 113–28. Agronomisch-historische bijdragen 6. Wageningen: Veenman, 1964.
Raaphorst, M. “De middeleeuwse handschriften in de abdij van Berne en de website Medieval Manuscripts in Dutch Collections.” In Kunst en handschriftenbezit van de norbertijnenabdijen, edited by Herman Janssens and Ann Kelders, 15–26. Bijdragen van de contactdag 18. Averbode: S.n., 2008.
Rij, Hans van. “Het stichtingskroniekje van de abdij van Berne.” In Egmond en Berne : twee verhalende historische bronnen uit de Middeleeuwen, edited by G. N. M. Vis and Hans van Rij, 118–39. Nederlandse historische bronnen 7. Leiden: Brill, 1987.
Sanders, J. G. M. “De eerste zusters van Berne.” In Als de bliksem. 900 jaar norbertijnen en norbertinessen, edited by Janick Appelmans, Herman Janssens, and Stefan Van Lani, 58–59. Averbode: Berne Media, 2021.
Steijns, G. J. “De premonstratenzer abdijen van Tongerlo en Berne.” Tilburg 2 (1984): 4–6.
Van Dam Van Brakel, W. Lotgevallen van Heer Fulco en de Abdij van Bern. ’s Hertogenbosch, 1857. https://books.google.ie/books/about/Lotgevallen_van_Heer_Fulco_en_de_Abdij_v.html?id=hIxdAAAAcAAJ.
Van Dijk, H. “Een klooster uit het Brabants-Hollandse rivierengebied. De abdij Berne en haar materiële betekenis in de Middeleeuwen.” Afdeling Agrarische Geschiedenis Landbouwhogeschool Wageningen 15 (1970): 3–38.
Van Lommel, Antonius. “De abdij van Bern. Bijdragen tot de kerkelijke geschiedenis van Nederland.” De Dietsche Warande 9 (1871): 363–78. https://www.dbnl.org/tekst/_die003187101_01/_die003187101_01_0025.php.
Velden, Gregorius Maria van der. “Bernheze en de abdij van Berne.” Brabants heem 32 (1980): 119–34.
———. “De abdij van Berne en het Sint-Gregoriushuis te ’s - Hertogenbosch.” Boschboom bladeren 31 (1984): 11–42.
———. De economische geschiedenis van de abdij van Berne van 1134 tot 1797. Bernheze: Abdij van Berne, 1995.
———. “De voormalige uithoven van de abdij van Berne.” Analecta Praemonstratensia 64 (1988): 231–57.
———. “Een staat van de landerijen, tienden en cijnzen van de Abdij van Berne uit circa 1580.” Met gansen trou, uitgave van de Vereniging Heemkundekring Onsenoort voor de Oostelijke Langstraat en ’t Bovenland van Heusden 37 (1987): 65–96.
———. “Het leenhof van de Abdij van Berne.” Analecta Praemonstratensia 68 (1992): 302–8.
———. Het oudste Cijnsregister van de abdij van Berne uit 1376. ’s-Hertogenbosch: Rijksarchief in Noord-Brabant, 1982.
———. “Het terugwinnen van land door de abdij van Berne en het bouwen van een uithof op het herwonnen land in de jaren 1450-1456 in Babiloniënbroek.” Met gansen trou, uitgave van de Vereniging Heemkundekring Onsenoort voor de Oostelijke Langstraat en ’t Bovenland van Heusden 45 (1995): 94–100.
Vis, Georgius Norbertus Maria, and Hans van Rij. Egmond en Berne: twee verhalende historische bronnen uit de middeleeuwen. Nederlandse historische bronnen 7. ’s-Gravenhage: Brill, 1987.

Image Credit

C. Pronk, "De Abdy van Beern" (18th c.). Wikimedia.

Last Updated

Oct. 2026.

Files

Collection

Frisia

Citation

“Berne,” A Premonstratensian Atlas, accessed October 16, 2026, https://yvonneseale.org/atlas/items/show/194.

Geolocation

Item Relations

This Item DependentOn Item: Mariënweerd
Item: Altforst DependentOn This Item